Tokom protekle godine zabilježen je nagli pad broja medicinskih radnika iz Bosne i Hercegovine koji su pronašli zaposlenje u Njemačkoj. Prema podacima Agencije za rad i zapošljavanje BiH, u 2025. godini posao u toj zemlji dobila su svega 64 medicinska radnika sa srednjom stručnom spremom. To je značajan pad u odnosu na godinu ranije, kada su u Njemačku otišla 223 radnika iz ove oblasti.
Analitičari upozoravaju da ovakav trend ne znači nužno da su se uslovi rada u Bosni i Hercegovini poboljšali. Naprotiv, smatraju da je riječ prije svega o posljedicama usporavanja evropske ekonomije, povećanja troškova života u zapadnim državama, ali i činjenice da BiH sve više ostaje bez radno sposobnog stanovništva.
Manje interesovanje i za Sloveniju
Pad interesa primjetan je i kada je riječ o zapošljavanju u Sloveniji, koja je godinama jedno od najdostupnijih tržišta rada za građane Bosne i Hercegovine. Tokom 2025. godine radnicima iz BiH izdato je 12.295 radnih dozvola, dok je godinu ranije taj broj iznosio 13.436.
Za razliku od Njemačke, gdje se preko Agencije uglavnom zapošljavaju medicinski radnici, slovensko tržište rada traži mnogo širi krug zanimanja. Među najtraženijima su varioci, vozači, zidari, fasaderi i bravari, ali je i u tim sektorima primjetno smanjenje broja izdatih dozvola.
Promjene na tržištu rada u EU
Predsjednik Strukovnog sindikata medicinskih sestara i tehničara Republike Srpske Goran Motika ističe da se ekonomska situacija u Evropskoj uniji posljednjih godina pogoršava.
Prema njegovim riječima, geopolitički pritisci i rat u Ukrajini usporili su ekonomske tokove, zbog čega rast plata u pojedinim sektorima više nije onakav kakav je bio ranije.
Kao jedan od faktora koji je djelimično uticao na smanjenje odlazaka navodi i povećanje plata medicinskim sestrama i tehničarima u Republici Srpskoj, koje su prošle godine uvećane za oko 18 posto. Ipak, naglašava da su ta primanja i dalje relativno niska i da bi, uz bolje uslove rada, interes za odlazak bio znatno manji.
Posljedice mogu osjetiti i domaća ekonomija
Na trendove na evropskom tržištu rada upozoravaju i poslodavci. Predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Zoran Škrebić smatra da manji broj radnika koji odlaze u inostranstvo ne treba automatski posmatrati kao pozitivan signal za domaću ekonomiju.
On ističe da smanjenje potražnje za radnom snagom u Evropskoj uniji često znači i slabije ekonomske aktivnosti na tim tržištima, što bi se moglo odraziti i na Bosnu i Hercegovinu, posebno imajući u vidu da se veliki dio domaće proizvodnje izvozi upravo u zemlje EU.
Ekonomista Igor Gavran dodaje da se ovaj trend može povezati s pogoršanjem ekonomskih prilika u Evropi, padom životnog standarda i rastom troškova života. Ipak, naglašava i jedan ključni faktor koji se često zanemaruje – veliki broj ljudi već je napustio Bosnu i Hercegovinu, zbog čega je danas znatno manji broj onih koji uopšte mogu ili žele otići na rad u inostranstvo.
