Zaštita žrtava nasilja u porodici i rodno-zasnovanog nasilja, suzbijanje i prevencija ovog nasilja kojim se krše ljudska prava i slobode koja su zagarantirana ustavima, zakonima, Konvencijom Vijeća Evrope o sprečavanju i borbi protiv ovog nasilja i prihvaćenim međunarodnim ugovorima, od javnog je interesa, ali je, generalno, problem koji je u Bosni i Hercegovini na nivou izrade strategija i još uvijek bez konkretizacije u izradi i realizaciji seta mjera kojima se taj problem konkretno rješava.
Taj problem je u fokusu i njime se Udruženje građana „Budućnost“ iz Modriče bavi već skoro trideset godina kroz pružanje pravne i psihološke podrške, a već više od 25 godina kako je osnovana i u funkciji je prva sigurna kuća u Republici Srpskoj, u kojoj je utočište, do sada, našlo preko 3900 žena i djece.
Smatrajući da nasilje u porodici i dalje predstavlja ozbiljan društveni problem zbog slabe i spore reakcije institucija, nepostojanja sistemskih mjera sveobuhvatne podrške kao i nedovoljne svijesti javnosti o njegovim posljedicama, „Budućnost“ je dala sebi u zadatak da do kraja godine još više fokusira svoje aktivnosti na smanjenje nasilja u porodici u opštini Modriča kroz unapređenje institucionalnog sistema zaštite i podrške žrtvama te jačanje svijesti i odgovornosti zajednice u prevenciji nasilja.
„Nastojaćemo da nizom osmišljenih aktivnosti u saradnji sa lokalnim vlastima poboljšamo sistem zaštite i podrške žrtvama nasilja u porodici u opštini Modriča kroz jačanje institucionalnog odgovora i dostupnih usluga, podignemo svijest javnosti o problemu nasilja u porodici, dostupnim mehanizmima zaštite i podrške i važnosti prevencije. Rezultat tih naših osmišljenih aktivnosti očekujemo da bude usvajanje Akcionog plana za prevenciju i zaštitu od nasilja u porodici i rodno zasnovanog nasilja, koji uključuje donošenje i usvajanje nove politike koji bi pratila i određena budžetska stavka u lokalnom budžetu“ – informacije su iz modričkog udruženja.
Takođe, kao jedan od bitnih subjekata 2021. godine potpisanog Protokola o postupanju i saradnji nadležnih subjekata zaštite u slučajevima nasilja u porodici na području opštine Modriča, radiće na njegovom uvođenju u primjenu. Potpisnici tog Protokola su Opština Modriča sa jedne i Policijska stanica Modriča, Centar za socijalni rad, Dom zdravlja uključujući i Centar za mentalno zdravlje, Osnovna škola „Sveti Sava“, Osnovna škola „Sutjeska“, Srednjoškolski centar „Jovan Cvijić, Osnovni sud u Modriči i UG „Budućnost“ sa druge strane.
„Smatramo važnim da u narednih mjesec dana uradimo istraživanje o problemima s kojim se žene i djeca suočavaju u porodici, da li su upoznate sa mehanizmima zaštite, kakav je odnos subjekata zaštite prema njima ako su prijavljivale nasilje, kakva vrsta podrška bi im bila najznačajnija. Dobijeni rezultati će se koristiti kao alat, kako za lobiranje lokalnih organa vlasti za izradu Akcionog plana za prevenciju i zaštitu od nasilja u porodici, tako i kod subjekata zaštite od nasilja koji bi trebalo da u skladu sa dobijenim nalazima unaprijede svoj rad i u skladu sa potpisanim Protokolom o postupanju i saradnji“ – kažu u Udruženju.
Takođe, pojašnjavaju da nasilje u porodici označava svako djelo fizičkog, seksualnog, psihičkog i ekonomskog nasilja do kojeg dođe u porodici ili domaćinstvu ili između bivših ili sadašnjih bračnih partnera, neovisno od toga da li učinilac dijeli ili je dijelio domaćinstvo sa žrtvom, te da je širok spektar mjera koje se trebaju osmisliti i preduzimati u razradi usvojenih strategija ili akcionih planova. Isto tako, da nasilje prema ženama označava kršenje ljudskih prava i oblik diskriminacije nad ženama i predstavlja sva djela rodno zasnovanog nasilja koja dovode, odnosno mogu dovesti do, fizičke, seksualne, psihičke ili ekonomske povrede odnosno patnje za žene, obuhvatajući i prijetnje takvim djelima, prinudu odnosno protivpravno lišavanje slobode, bilo u javnosti ili u privatnom životu.
„Nakon osnivanja sigurne kuće, UG Budućnost je kroz zagavaračku kampanju lobirala da se u Krivični zakonik RS inkorporira nasilje u porodici kao krivično djelo, jer sigurna kuća tada još nije bila prepoznata u sistemu zaštite od nasilja, a institucije u našoj i drugim lokalnim zajednicama nisu bile međusobno uvezane, prebacivali su krivicu za (ne)rad na druge institucije, te su uočili da je neophodno poboljšati multisektorsku saradnju među njima. Prvi zakon o zaštiti od nasilja u porodici i porodičnoj zajednici usvojen je 2005. godine, a uspjela su i nastojanja UG da sigurne kuće budu prepoznate u sistemu, te da Vlada RS finansira 70 odsto troškova, a lokalne zajednice preostalih 30 odsto. Problemi u radu sigurne kuće bili su da multisektorska saradnja nije postojala u prvim godinama nakon inkriminisanja nasilja u porodici, te su žrtve bile prepuštene same sebi. Sigurna kuća je bila često pod prismotrom počinilaca, ali policija nije reagovala pod motom da će reagovati ako neko izvrši provalu u objekat. „Modriča model“, odnosno aktivnosti i rezultati UG doprinjeli su da je najnovijim izmjenama i dopunama Zakona o zaštiti od nasilja u porodici u Republici Srpskoj 2019. godine propisano da se u lokalnim zajednicama uspostavljaju koordinaciona tijela“ – uz najavu narednih aktivnosti u „Budućnosti“ su se osvrnuli na rad sigurne kuće, po kojoj su prepoznatljivi i izvan granica naše zemlje.
(Lj.Đ., Odgovorno)
