Nakon što je u Foči u Bosni i Hercegovini održana javna rasprava, isti događaj organizovan je i u Plužinama u Crnoj Gori, gdje je predstavljen nacrt Studije uticaja na životnu sredinu za izgradnju hidroelektrane “Buk Bijela”, jednog od najvećih planiranih energetskih projekata u regionu.
Investitori, elektroprivrede Republike Srpske i Srbije, smatraju da projekat predstavlja značajan korak ka jačanju proizvodnje “zelene energije”, dok lokalne vlasti u Foči u njemu vide važnu razvojnu šansu.
Planirano jezero dugačko više od 11 kilometara
Prema projektnim podacima, akumulaciono jezero hidroelektrane “Buk Bijela” trebalo bi biti dugo oko 11,5 kilometara i imati zapreminu od skoro 16 miliona kubnih metara vode. Brana bi po kruni trebala biti duga 187 metara, a visoka 57 metara, što ovaj projekat čini jednim od najvećih infrastrukturnih zahvata u ovom dijelu regije.
Ekolozi upozoravaju na moguće posljedice
Ekološki aktivisti s obje strane granice izrazili su zabrinutost zbog mogućih dugoročnih posljedica po prirodu i lokalno stanovništvo. Posebno ukazuju na rizik za kanjon rijeke Tare i negativan utjecaj na biodiverzitet rijeke Drine i njenih pritoka.
– “Riba mladica, čije je stanište ovdje zastupljeno s oko 40 posto ukupne populacije, mogla bi biti potpuno uništena u roku od deset godina nakon formiranja akumulacije” – upozorava Vuk Ivković iz Crnogorskog društva za ekologiju.
Stručnjaci tvrde: utjecaj neće biti veći nego kod HE “Piva”
S druge strane, članovi stručnog tima koji rade na studiji ističu da hidrološki modeli ne ukazuju na značajne negativne promjene. Prema njihovim riječima, utjecaj hidroelektrane “Buk Bijela” bio bi sličan onome koji decenijama postoji nakon izgradnje hidroelektrane “Piva”.
– “Ne očekuje se dodatno ugrožavanje toka Tare niti turizma, jer rafting aktivnosti ostaju nepromijenjene” – rekao je Danilo Mrdak, profesor Prirodno-matematičkog fakulteta u Podgorici.
Sličan stav zauzele su i lokalne vlasti u Plužinama.
– “Nakon više od 40 godina, na tom prostoru razvijen je park prirode Piva, što pokazuje da projekat nije imao negativne posljedice kakve se danas spominju” – istakao je predsjednik opštine Plužine Slobodan Delić.
Investitori najavljuju mjere zaštite okoliša
Iz Elektroprivrede Republike Srpske poručuju da su planirane mjere zaštite prirodnih resursa, uključujući i očuvanje ribljeg fonda.
– “Predviđena je izgradnja mrestilišta za mladicu i pastrmku, što je jedan od uslova za dobijanje ekološke dozvole” – rekao je Goran Ninković, direktor Direkcije za investicije ERS-a.
U Elektroprivredi Srbije i Vladi Republike Srpske naglašavaju da se projekat realizuje u skladu s međunarodnim standardima, te da se uskoro očekuje izdavanje ekološke dozvole.
Investicija od 250 miliona eura
Kamen temeljac hidroelektrane “Buk Bijela” položen je prije pet godina, a ukupna vrijednost investicije procjenjuje se na oko 250 miliona eura. Projekat finansiraju elektroprivrede Republike Srpske i Srbije, a njegov završetak mogao bi značajno utjecati na energetsku stabilnost i razvoj ovog dijela regiona, izvijestio je RTRS.
