Evropa se suočava s ozbiljnom demografskom krizom, što potvrđuje najnovija mapa stope fertiliteta za 2024. godinu, koju je objavila stranica geo.universe
Mapa prikazuje prosječan broj djece koje jedna žena rodi tokom svog fertilnog perioda i jasno pokazuje da gotovo nijedna evropska zemlja ne dostiže takozvanu zamjensku stopu od 2,1 djeteta po ženi – minimum potreban da se populacija održi bez potrebe za migracijama. U stvarnosti, većina država bilježi znatno niže stope rađanja, što znači da se stanovništvo smanjuje i stari.
Elon Musk podijelio je ovu mapu uz komentar: „Ili će Evropa početi imati velike porodice, ili će nastaviti izumirati.“
Najugroženije su zemlje poput Malte, Ukrajine i Bugarske koje bilježe fertilitet ispod ili tačno na granici od 1,0, dok velike evropske sile poput Italije, Španije i Njemačke takođe imaju zabrinjavajuće niske stope. Iako ekonomski jake, te zemlje očito nisu uspjele stvoriti društveni ambijent u kojem bi se mladi ljudi odlučivali za roditeljstvo. S druge strane, kao pozitivni primjeri navode se Francuska, koja ima jednu od najviših stopa u zapadnoj Evropi (1,63), te Turska, Albanija i Kosovo, koje još uvijek bilježe relativno visok fertilitet, iako i kod njih postoji trend opadanja.
Zemlje zapadnog Balkana, poput Bosne i Hercegovine, Srbije i Crne Gore, nalaze se u zoni demografske nestabilnosti, s fertilitetom ispod 1,5. Iako se radi o tradicionalnim društvima u kojima se porodica visoko cijeni, mladi parovi sve rjeđe se odlučuju na više djece, najčešće zbog ekonomske nesigurnosti, masovnih migracija i manjka sistemske podrške roditeljima. Opšti evropski trend pokazuje da individualistički način života, visoki troškovi stanovanja i života, nedovoljna dostupnost vrtića i fleksibilnog rada, kao i nesigurna budućnost, odvraćaju ljude od roditeljstva.
Objava mape izazvala je veliku pažnju i polemike na društvenim mrežama. Jedan korisnik Twittera dramatično je poručio da „Evropa neće postojati ako se ne vrate velike porodice“. Iako pretjeran u tonu, ova poruka odražava rastuću zabrinutost zbog realnog demografskog pada. Posljedice su već vidljive: starenje stanovništva, smanjenje radne snage, pritisak na penzione i zdravstvene sisteme i potreba za sve većim oslanjanjem na imigraciju.
Zaključak je jasan: Evropa mora hitno reagovati i razviti ozbiljnu, dugoročnu demografsku politiku. Potrebno je ulaganje u porodice, roditelje, obrazovanje, dječju zaštitu i stabilne ekonomske uslove za mlade. Ako se ova tema i dalje bude gurala na margine političkih prioriteta, evropska društva će se suočiti s tiho ali neumoljivo rastućom krizom – krizom nestajanja.
Izvor: BUKA
