Prema najnovijoj analizi, fosilna goriva koja proizvodi samo 36 kompanija odgovorna su za polovinu globalnih emisija ugljičnog dioksida – glavnog faktora klimatskog zagrijavanja. Istraživači navode da podaci za 2023. godinu dodatno potkrepljuju argumente za odgovornost ovih kompanija u izazivanju klimatske krize. Ranije verzije ovog godišnjeg izvještaja već su korištene u pravnim postupcima protiv kompanija i investitora, piše Gardijan.
Izvještaj otkriva da 36 najvećih kompanija, među kojima su Saudi Aramco, Coal India, ExxonMobil, Shell te brojne kineske firme, proizvodi ugljen, naftu i plin čije su emisije u 2023. godini premašile 20 milijardi tona CO2. Ako bi Saudi Aramco bio država, bio bi četvrti najveći zagađivač na svijetu, iza Kine, SAD-a i Indije, dok je ExxonMobil odgovoran za emisije slične onima Njemačke – devete najveće države po zagađivanju.
Globalne emisije moraju se smanjiti za 45% do 2030. godine ako svijet želi imati realnu šansu da ograniči porast temperature na 1,5°C, međutim, emisije i dalje rastu, što dodatno potiče ekstremne vremenske uslove koji ugrožavaju živote i sredstva za život širom planete. Međunarodna agencija za energiju (IEA) upozorila je da su novi projekti fosilnih goriva pokrenuti nakon 2021. godine nespojivi s postizanjem neto nulte emisije do 2050. godine. Većina od 169 kompanija iz Carbon Majors baze povećala je svoje emisije u 2023. godini, koja je u to vrijeme bilježila rekordno visoke temperature.
Christiana Figueres, bivša klimatska šefica UN-a, tokom potpisivanja Pariškog sporazuma 2015. godine, izjavila je:
“Ove kompanije drže svijet na fosilnim gorivima bez ikakvih planova za usporavanje proizvodnje. Nauka je jasna: ne možemo se vratiti unatrag prema većoj proizvodnji fosilnih goriva i intenzivnijoj eksploataciji. Umjesto toga, moramo krenuti naprijed prema mnogim mogućnostima dekarboniziranog ekonomskog sistema koji je koristan za ljude i planet.”
Emmett Connaire iz think-tanka InfluenceMap, koji je učestvovao u izradi izvještaja, istakao je:
“Uprkos globalnim klimatskim obavezama, mala skupina najvećih proizvođača fosilnih goriva značajno povećava proizvodnju i emisije. Istraživanje naglašava nesrazmjerni uticaj ovih kompanija na klimatsku krizu i podržava napore za provođenje korporativne odgovornosti.”
Predstavnici kompanija dali su različite izjave – Shell se obavezao na postizanje neto nulte emisije do 2050. godine, dok su Saudi Aramco, Coal India, ExxonMobil, Chevron, TotalEnergies i BP odbili komentarisati.
Podaci iz Carbon Majors baze već su korišteni kao dokaz u zakonodavstvu u saveznoj državi New York i Vermont, SAD, gdje se traži kompenzacija od fosilnih goriva za klimatske štete, a takođe su poslužili kao osnova za moguće kaznene optužbe protiv izvršnih direktora ovih kompanija.
Analiza pokazuje da 36 kompanija, među kojima prevladavaju državne firme (ukupno ih je 25, a deset ih je iz Kine), proizvodi fosilna goriva koja čine značajan dio ukupnih emisija – 41% dolazi od ugljena, 32% od nafte, 23% od plina, dok cement doprinosi 4%.
Podaci iz baze takođe obuhvataju istorijske emisije od 1854. do 2023. godine, pokazujući da dvije trećine emisija fosilnih goriva od Industrijske revolucije potiču od 180 kompanija, od kojih 11 više ne postoji.
Kumi Naidoo, predsjednik inicijative za Sporazum o neširenju fosilnih goriva, zaključio je:
“Živimo u kritičnom trenutku ljudske istorije. Ključno je da vlade preuzmu odgovornost i iskoriste svoju vlast kako bi se okončao temeljni uzrok krize u kojoj se nalazimo: širenje fosilnih goriva.”
Ova studija dodatno naglašava potrebu za većom odgovornošću fosilnih kompanija, te potiče globalne napore za prelazak na održivije energetske izvore kako bismo zajedno zaštitili naš planet.
Preuzeto sa 6yka.com
